Konsultacja Arcybiskup Jeremiasz

Gdy specyfiką katolicyzmu jest (raczej było) prawo, protestantyzmu - Pismo, to wyróżnikiem prawosławia jest piękno Cóż jest specyfiką prawosławia? W moim odczuciu - sztuka. Co przez to rozumiem? Mniej więcej to, dlaczego książę kijowski Włodzimierz wybrał chrześcijaństwo wschodnie. Jego posłowie po powrocie z Bizancjum tak mu opisali tamtejszą liturgię:"[...] i nie wiedzieliśmy, w niebie li byliśmy czy na ziemi". Rzecz pewnie oczywista: piękno cerkiewnej muzyki, piękno ikon.. O protestantyzmie pisałem, iż można by powiedzieć, ogromnie upraszczając, że specyfikę protestantyzmu jest Pismo, a prawosławia-piękno. I nie jest to tylko sprawa zdobnictwa, nie tylko troska o to, by każda liturgia eucharystyczna (po katolicku: msza), każde w ogóle nabożeństwo było piękne. W prawosławiu widać znacznie wyraźniej niż w katolicyzmie przekonanie, że Bóg objawia się w sztuce. To jest w tym Kościele "oręż ewangelizacyjny". A wiąże się to ze swoistym, świętym irracjonalizmem chrześcijaństwa wschodniego, jego mistycyzmem. Bóg mówi do człowieka nie tylko przez intelekt, słowo. Także innymi drogami. Można Go poznać także inaczej. Czy można poznać istotę Boga?

W Kościele Prawosławnym, niedziela poprzedzająca Wielki Post (a w Prawosławiu rozpoczyna się on od poniedziałku) nazywana jest Niedzielą Przebaczenia Win.

Po wieczornym nabożeństwie, kapłan stojąc na kolanach, zwrócony twarzą ku wiernym, czyta modlitwę, która zakończona jest prośbą o przebaczenie jego win. Wierni odpowiadają „Bóg wybaczy, ojcze święty.” Następnie podchodzą do kapłana oraz wszystkich zebranych w cerkwi z prośbą o wzajemne wybaczenie.

Cerkiew chce nas w ten sposób przygotować do wejścia w okres Postu. Bez gniewu, bez odczuwania żalu lub zawiści, czy pogardy wobec innych ludzi. Kościół wspomina w tą niedzielę, o czym nie wszyscy pamiętają, wygnanie Adama z Raju, tragedię ludzkości, oddalenie się człowieka od Boga i pytanie które Bóg do nas kieruje, „Czy zjadłeś owoc...?”

Cerkiew prawosławna została utworzona przez Pana Naszego Jezusa Chrystusa, i jest żyjącym objawieniem Jego obecności w historii rodzaju ludzkiego. Najbardziej widoczną cechą Prawosławia jest jego bogate życie liturgiczne i jego wierność tradycji apostolskiej. Prawosławni chrześcijanie wierzą w to, że ich Kościół chroni tradycję i jest kontynuacją Kościoła starożytnego, w przeciwieństwie do innych odłamów chrześcijańskich, które odeszły od wspólnej tradycji Kościoła w pierwszych 10-ciu stuleciach. Dzisiaj Kościół prawosławny liczy około 300 milionów chrześcijan, którzy wierzą i praktykują tak jak zdefiniowano to na pierwszych 7-miu Soborach Powszechnych.

Słowo "orthodox" (prawdziwie wierzyć i prawdziwie sławić) tradycyjnie jest używane w grecko-języcznym chrześcijańskim świecie na oznaczenie wspólnoty lub jednostek, które zachowują prawdziwą wiarę (zdefiniowaną na pierwszych soborach), w przeciwieństwie do innych chrześcijan, którzy zdeklarowali się heretykami. Oficjalna nazwa kościoła w jego tekstach liturgicznych i kanonicznych brzmi: "Orthodox Catholic Church" (gr. catholicos - uniwersalny). Kościół prawosławny jest rodziną kościołów autokefalicznych (samodzielnych), którym przewodzi Patriarcha Ekumeniczny (Powszechny) Konstantynopola, jako zwierzhnik tytularny i honorowy "primus inter pares" (pierwszy pośród równych).