"O Zbawco, wyszedłeś z łona, co męża nie znało, 
i zostawiłeś Dziewicy znamię dziewictwa, dziś z grobu wyszedłeś, 
zniszczywszy królestwo grobu. 
A choć pozostał w grobie całun Józefa, 
to jednak z grobu praojca Józefa wyprowadziłeś. 
Wyszedł więc Adam, którego Ty wiodłeś, a Ewa, służka Maryi, 
szła w Twoje ślady. Ciebie więc sławi cała ziemia, 
hymn zwycięstwa śpiewając: "Zmartwychwstał Pan!""
(Św. Roman Melodos)

Skąpana w blasku świec cerkiew, otwarte wrota świątyni, śpiew troparionu Paschy powracający jak świergot skowronków… „Oto Pascha Pańska nam zajaśniała…” ( z kanonu paschalnego św. Jana z Damaszku). Jeszcze wczoraj spowita czarnym całunem grobica dziś rozświetlona blaskiem ikony Zstąpienia Chrystusa do otchłani. Prawdziwie zmartwychwstał!

Zmartwychwstanie Pana i Boga naszego Jezusa Chrystusa, fundament naszej wiary, radość chrześcijańskich serc, „wybawienie z boleści, grzechów przebaczenie” wreszcie wydarzenie, które na wieki odmieniło losy świata. Stajemy bezsilni poznawczo wobec tego cudu nad cudami, wobec tego „Święta świąt”, a jedyną naszą reakcją może być doksologia, uwielbienie Życiodajnej Trójcy za dzieło naszego odkupienia. Również sztuka ikony nie jest w stanie wypowiedzieć w pełni wspaniałości tego dnia, proponuje nam zatem obraz będący jednocześnie narracją historyczną oraz wykładnią teologiczną i symboliczną.

"Błogosławiony Ten, który w nas przebywa!
Błogosławione Jego zwycięstwo!
Maria Go nosiła jako Dzieciątko,
Kapłan Go zaniósł jako ofiarę,
Krzyż Go nosił jako skazańca;
Niebiosa Go wyniosły jako Boga.
Bądź błogosławione takie zjednoczenie!
Jego narodziny naszym oczyszczeniem,
Jego chrzest naszych grzechów odpuszczeniem,
Jego śmierć naszym życiem,
Jego wniebowstąpienie naszym uwielbieniem."
Św. Efrem Syryjczyk

Czterdzieści dni po swoim chwalebnym zmartwychwstaniu Zbawca powraca do Ojca, zasmuceni uczniowie wypatrujący z tęsknotą odchodzącego Pana słyszą zapowiedź, że „ten Jezus, który został wzięty (…) do nieba, tak przyjdzie, jak widzieliście Go wstępującego do nieba” (Dz 1,11; przekład ekumeniczny). Ikona, która stoi w centrum celebracji święta objawia zatem nie tylko fakt historyczny- powrotu Chrystusa do Ojca, ale również stan ciągłej kondycji chrześcijańskiej, kondycji całego Kościoła- zgromadzenia oczekującego powrotu Zbawcy w chwale. Jest wreszcie ikona wniebowstąpienia radosnym hymnem ku czci przebóstwienia naszej natury, wyniesienia tego co ludzkie „na prawicę Ojca”. Ikona wielbi cud, w którym „stworzenie ulepione z gliny otrzymuje królewską godność…przeobraża się w substancję Króla” (Mikołaj Kabasilas).

"Cała działalność Ducha Świętego dotyczy dobra i ludzkiego zbawienia. 
Przede wszystkim łagodne jest Jego przyjęcie, bardzo lekkie Jego jarzmo. 
Jego przyjście poprzedzają promienie światła i wiedzy. 
Przychodzi z sercem prawdziwego obrońcy. 
Przychodzi, aby zbawić, leczyć, uczyć, zachęcać, 
wzmacniać, pocieszać, oświecać dusze najpierw tego, 
który Go przyjmuje, a potem przez niego i innych" 
św. Cyryl Jerozolimski

Odchodzący do Ojca Jezus obiecał swoim Apostołom dar Świętego Ducha. Już podczas Ostatniej Wieczerzy zapowiedział uczniom, że „nie zostawi ich sierotami”, że Pocieszyciel nadejdzie, by przekonać świat „o sprawiedliwości, grzechu i sądzie”, by z gromady galilejskich rybaków i ich następców i słuchaczy uczynić Kościół. Kościół, który od tego dnia staje się nieustanną Pięćdziesiątnicą. Cudem żyjącego w swoim ludzie Chrystusa.

Źródła dla przedstawień zstąpienia Ducha Świętego na Apostołów szukać należy w Nowym Testamencie. O tym wydarzeniu informują nas Dzieje Apostolskie (Dz 2, 1-4)

"Jakże chciałbym zobaczyć
Między kwiatami o świcie
Twarz Boga."
Basho

W naszym wewnętrznym pielgrzymowaniu do Królestwa Niebieskiego ikona została nam dana przez Cud Wcielenia jak nikły płomyk rozświetlający przestrzeń serca swoim blaskiem. Zanurzając się w przestrzenie modlitwy stajemy przed Bogiem, który zechciał przyjąć naszą ludzką naturę, odziać się nią i ją przebóstwić. Stajemy przed ikoną, która jest znakiem Bożego pochylenia się nad człowiekiem błądzącym w mrokach. Stajemy twarzą w Twarz z Tym, który jest Światłością świata i gwarantem stałego pokoju w czasach zamętu. Spowici mrokiem grzechu tęsknie wyczekujemy, by o świcie jak japoński autor haiku dostrzec pogodną twarz Boga.